PFAS-Vrije Koekenpannen

PFOA (perfluoroctaanzuur) is één specifieke stof binnen de veel grotere groep PFAS. Het werd jarenlang gebruikt als hulpstof bij de productie van PTFE-coating (Teflon) en is inmiddels verboden in de EU. PFAS is de overkoepelende term voor duizenden verwante chemicaliën, waarvan PFOA er dus maar één is. Beide breken nauwelijks af in het milieu. Let daarom op: 'PFOA-vrij' zegt niets over de andere PFAS-stoffen. Een koekenpan die écht vrij is van deze coatings, is gemaakt van gietijzer, koolstofstaal of RVS, of heeft een keramische anti-aanbaklaag.

Ja. Koekenpannen van gietijzer, koolstofstaal of roestvrij staal zonder toegevoegde coating bevatten geen PFAS, want die stoffen zitten alleen in synthetische anti-aanbaklagen. Deze materialen zijn dus van nature PFAS-vrij. Bij gecoate pannen ligt het anders: alleen als de fabrikant 'PFAS-vrij' of 'keramische anti-aanbaklaag' vermeldt, weet je het zeker.

Een keramische anti-aanbaklaag bakt fijn met weinig vet en is makkelijk schoon te maken. Wel neemt de anti-aanbakwerking bij intensief gebruik na verloop van tijd wat af, meestal iets sneller dan bij een traditionele PTFE-coating. Hoe lang hij meegaat, hangt sterk af van het onderhoud: bak op laag tot middelhoog vuur, gebruik houten of siliconen keukengerei en laat de pan niet leeg oververhitten. Bakt je keramische pan toch aan? Dan helpen deze tips voor keramische pannen je verder.

De meeste wel. Gietijzer, koolstofstaal en RVS zijn magnetisch en werken direct op inductie. Koperen en aluminium pannen zijn van zichzelf niet magnetisch; die werken alleen op inductie als ze een magnetische of meerlaagse bodem hebben. De meeste modellen in onze collectie hebben dat, maar controleer het bij zo'n pan even in de specificaties. Twijfel je bij een bepaald model? Stel je vraag gerust via chat, WhatsApp of telefoon.

Voor beginners is een koekenpan met een keramische anti-aanbaklaag meestal het makkelijkst: weinig vet nodig en zo weer schoon. Wil je liever meteen met gietijzer of koolstofstaal aan de slag, kies dan een voorgeseasoned model, zoals van Skottsberg. Zo'n pan vraagt in het begin wat meer aandacht, maar dan heb je ook een pan die jaren meegaat.

Plakken komt bij PFAS-vrije pannen bijna altijd door de techniek, niet door de pan. Bij RVS en koolstofstaal geldt: laat de pan goed voorverwarmen, voeg dan pas het vet toe en leg je ingrediënt erin als het vet warm is. Het laat vanzelf los zodra er een korstje ontstaat. Bij keramiek werkt het andersom: bak op laag tot middelhoog vuur en vermijd oververhitting, want te hoog vuur beschadigt de coating. Meer uitleg staat in bakken zonder plakken in een RVS-pan.

Dat hangt af van het oppervlak. In een pan met keramische anti-aanbaklaag gebruik je bij voorkeur houten of siliconen keukengerei, zodat de coating heel blijft. In gietijzeren, koolstofstalen en RVS-pannen mag ook metaal, want daar zit geen kwetsbare coating op. Goed onderhoud verlengt de levensduur van elke pan; hoe je dat doet, lees je in hoe onderhoud ik mijn pannen?.

Dat verschilt per materiaal. RVS-koekenpannen kunnen meestal in de vaatwasser. Gietijzer en koolstofstaal was je beter met de hand, om roest en beschadiging van de inbranding te voorkomen. Pannen met een keramische anti-aanbaklaag kunnen vaak in de vaatwasser, maar met de hand wassen verlengt de levensduur van de coating flink. Kijk bij twijfel altijd even naar de instructies van het specifieke model.